سازشناسی
تقویم تاریخ
تولد اردشیر كامكار ( - 1341) نوازنده كمانچه
عضـویت در خبـرنامه
نـام :
رایانامه :
نظـر سنجـی
شما مخاطب کدام بخش موسیقایی سایت هستید



آمـار بـازدید کننـدگان
بازدیدهای امروز : 131
بازدیدهای دیروز : 41
کل بـازدیـدها: 1742803
پژمان پارسایی

چگونه کودکان را با موسیقی آشتی دهیم؟!

موسیقی کودک

چگونه کودکان را با موسیقی آشتی دهیم؟!

با وجود همه نوع امکانات همانند معلم خوب، مکان های آموزشی فراوان، سازهای لوکس، کتاب های متنوع و... بخصوص در خانواده های متمول که در پایتخت ها و شهرهای بزرگ کم نیستند کودکان به اندازه کافی تمرین نمی کنند و با این همه نعمت و کثرت که در اختیار دارند در نهایت موفقیتی در زمینه موسیقی حاصل نمی کنند. یک مربی موسیقی همواره از والدین می شنود که فرزندان در منزل علاقه ای به تمرین موسیقی ندارند و روزانه ۱۰ یا ۱۵ دقیقه آن هم به اجبار پدران و مادران به طرف ساز خود می روند. چطور می توان این فرزندان را به تمرین موسیقی وا داشت؟ در این مقاله به اختصار به بازگشایی این مشکل خواهیم پرداخت.

  موسیقی تفننی راه به جایی نمی برد

 کودکی که امکان فراگیری موسیقی را دارد، بسیار خوش اقبال است و این موهبت زمانی به کمال خود می رسد که از یک معلم خوب و یک خانواده جدی و پیگیر نیز بهره مند باشد، زیرا موسیقی والا و اصیل، کودک را از همان دوران کودکی با اخلاق، منظم و منضبط رشد می دهد، قدرت حافظه و تمرکز و دقت او را بیشتر می کند و موجب شادی و نشاط او می شود. اگر به موسیقی نگاهی پاک داشته باشیم و تحقیق و مطالعه کنیم، درمی یابیم که چه انسان های شریف و بزرگی به این حرفه پرداخته اند و چه آثار گرانقدر و وزین از خود بر جای گذاشته اند و متوجه می شویم که این هنر چطور می تواند باعث اعتلای روحی و شخصیتی انسان شود.

 بسیاری از معلمین نهایت تلاش خود را می کنند تا از جدید ترین و بهترین روش های آموزشی برای تربیت هنرجوی خود بهره گیرند، به مطالعه و تحقیق روی می آورند و با حوصله و پشتکار و با خلوص نیت به تربیت شاگرد خود می پردازند، اما گاه فراموش می کنند که روش تمرین را به هنرجو بیاموزند و این مورد بخصوص در مورد کودکان اجتناب ناپذیر است. خوب درس دادن، تأکید برای تمرین، استفاده مفید از زمان کلاس، عشق به هنر و تعلیم هنر، وجدان کاری، همه این موارد به جای خود اما فراموش نکنیم کودک هنگامی که به منزل می رود برای تمرین فقط سراسر قطعه را می نوازد و خود را خسته می کند و در پایان هم نتیجه لازم را نمی گیرد و این مسئله باعث خستگی و کسالت او می شود و تمام اشتیاق او به تمرین از بین می رود.

هر معلم می تواند با توجه به نوع ساز و نوع قطعه برنامه ای مشخص برای تمرین به کودک ارائه دهد. به عنوان مثال برای ساز پیانو اگر کودک قرار است سوناتین فا ماژور از بتهوون در کتاب کلاسیک فوریت را بنوازد، معلم قطعه را به شش قسمت تقسیم می کند تا در هر روز ۱۰ یا ۱۲ میزان را تمرین کند و ابتدا یک دستی بنوازد، در حالی که برای یافتن ریتم قطعه بلند می شمارد.

 در غیر این صورت، هنرجو هر روز از ابتدا تا انتها می نوازد خود را خسته می کند، قسمت های اول قطعه را یاد می گیرد و بقیه را تا چندین جلسه نمی تواند بنوازد. این یک نمونه بود. ارائه روش تمرین می تواند بسیار متنوع و خلاقانه باشد. علاوه بر این معلم باید دائماً با والدین در ارتباط باشد و وظایف آنها را یاد آوری نماید. همچنین معلم باید شناخت کافی از روحیه شاگرد خود داشته و در میان انبوه قطعات آنهایی را انتخاب کند که برای هنرجو جذاب تر است. البته باید اذعان کرد که قطعات مورد علاقه کودکان اغلب برای اجرا به تکنیکی پیشرفته و خارج از توانایی آنان نیاز دارد.

 کودک از جلسه چهارم حضور در کلاس تمایل دارد فورالیز بتهوون یا مارش ترک موتزارت را بنوازد و نمی تواند بپذیرد که برای رسیدن به آن باید سونات های ساده تر اما از نظر او بی معنی ترِ بتهوون را بنوازد. بسیاری از قطعات از نظر معلم زیبا و شگفت انگیز و فوق العاده و از نظر شاگردان کسل کننده هستند. گاهی آنچه معلم را به ملکوت می برد، شاگرد را به خمیازه ای می رساند و بدتر از آن اینکه برای نواختن آن چند هفته باید زمان بگذارد. با این حال می توان با کنکاش، قطعات کودک پسند و البته در جهت اهداف آموزشی پیدا کرد تا آنها با علاقه بیشتری به طرف ساز خود بروند. علاوه بر این معلم باید قطعه ای در حد توان شاگرد به او بدهد تا کار برای هنرجو سخت نباشد و با رغبت به تمرین بپردازد.

 اما در نگاهی دیگر اگر بخواهیم نقش خانواده را در یک کلمه خلاصه کنیم، آن کلمه «جدیت» خواهد بود، یعنی اینکه خانواده و بخصوص مادر که بیشتر با کودک ارتباط دارد باید به کار اهمیت دهد به همان اندازه که به مدرسه و علوم و ریاضی اهمیت می دهد. نگاه تفننی به موسیقی راه به جایی نمی برد. کودک هوشمندانه درک می کند که درجه اهمیت موسیقی از نظر خانواده چقدر است. پیشرفت هر کودک رابطه مستقیم با نگاه خانواده او به هنر دارد. علاوه بر این خیلی خوب است که ساعت تمرین در منزل، به صورت ساعت مشخصی تعیین شود. همان طور که کودک در سرمای زمستان ساعت شش صبح از خواب بیدار می شود تا به مدرسه برود و آن را بدیهی می داند به همان شکل هم عادت خواهد کرد که به عنوان مثال هر روز از شش تا هفت بعد از ظهر به تمرین موسیقی بپردازد.

 البته یک ساعت تمرین روزانه منجر به تربیت یک نوازنده عالی نخواهد شد، اما با توجه به تکالیف مدرسه بیش از این نمی توان انتظار داشت مگر شاگردی که بسیار مصمم و با برنامه بخواهد زمان بیشتری را به موسیقی اختصاص دهد. حال اگر در این ساعت مشخص پدر یا مادر کنار فرزند در سکوت کامل بنشینند و تمرین کردن او را تماشا کنند نتیجه بسیار بهتر خواهد بود مگر اینکه کودک اجازه چنین کاری را ندهد، هر چند غالب کودکان در این وضعیت با لذت و انگیزه بیشتری تمرین می کنند. به هر حال هنگامی که ساعت تمرین به صورت مشخص و ثابت تعیین شود ساعت درونی بدن نیز خود را با آن وفق می دهد و راحت تر به این کار می پردازد.

 تنها تمرین و تکرار است که در نواختن سازی ایجاد مهارت می کند. تمرین صحیح هر چه بیشتر، نتیجه به دست آمده قابل قبول تر خواهد بود. انباشته شدن درس ها، برنامه های تلویزیون، بازی های رایانه ای و... دست به دست هم می دهند تا نه در ذهن کودک جای خالی برای دریافت موسیقی و نه در روز کودک جایی برای تمرین بماند. در زمان تعطیلی تابستان بهترین زمان برای تمرین صبح است زیرا ذهن در این زمان آمادگی بالایی برای فراگیری دارد و در زمان مدارس بدترین زمان بلافاصله بعد از رسیدن از مدرسه به خانه است زیرا ذهن کاملاً خسته است.

 از موارد دیگر که در آخر می توان نام برد انتخاب صحیح ساز است که انگیزه را برای تمرین بیشتر می کند. اگر کودک نمی تواند سازی را انتخاب کند پدر و مادر ساز مورد علاقه خود را برای او انتخاب کنند چون در این صورت صدای آن ساز بیشتر به مذاق والدین خوش خواهد آمد و فرزندان را از اعماق دل و با اشتیاق واقعی تشویق می کنند. بدیهی است که این انتخاب با مشورت کودک و بدون تحکم یا اجباری صورت گیرد. تشویق دائمی کودک و در کانون توجه قرار دادن او از وظایف مهم خانواده است.

 بردن کودک به کنسرت های خوب و قوی و تهیه آثار صوتی و تصویری ارزشمند و هنری، کوک کردن به موقع ساز و کارهایی از این قبیل از دیگر مسئولیت های خانواده است که انگیزه کودک را افزایش می دهد زیرا کودکان درمی یابند که والدین آنها برای موسیقی ارزش قائل می شوند و در نتیجه آنها نیز برای ساز خویش ارزش قائل خواهند شد. با توجه با آنچه گفته شد درمی یابیم که تمرین نکردن کودک یا نوجوانان می تواند دلایل مختلف و گوناگونی داشته، دلایلی که کودک را تبرئه می کند و تقصیر اصلی را به شرایط تحمیل شده بر او می اندازد و به همین دلیل معلم و خانواده باید با او مدارا کند و با همکاری یکدیگر تا حد امکان زمینه را برای تمرین او فراهم کنند.

 گردآوری و تنظیم:گروه فرهنگ و هنر پرشین پرشیا

www.persianpersia.com/artandculture

 منبع : روزنامه ایران



تاریخ تهیه: ۱۳۹۲/۰۸/۰۱