مرکز موسیقی و سرود صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

آیا پیشاهنگانِ شعر در دهۀ چهل و پنجاه و دهه های بعد، توانسته­ اند و خواسته­ اند در کنار طلایه دارانِ موسیقی به ساز و آواز بی­ هیچ جدل و جنگی و بی­ هیچ فرق و فاصله­ ای بمانند و بسرایند و به تغنی و ترنم، دل مشغول و مشعوف داشته باشند؟

موسیقی­دانان این خانه، چه اندازه توانسته­ اند از رازهای موسیقی با شاعران سخن بگویند تا کلام آنها برای ره­یابی به خلوت ساز و آوزا، هموارتر و هوشمندتر شود و شاعران این خانه، چه مقدار و مایه خواسته­ اند از رمزهای شعر و نظم، با موسیقی­دانان، حرفی در میان نهند تا ساز و آواز آنها برای شرف­یابی به ساحت کلمه و کلام جمع و جورتر شود؟

شاعران و موسیقی­دانان این خانه، در حفظ هماهنگی شعر و موسیقی که همان شیر و شکر است تا کجا پیروز بوده­اند؟

موسیقی پارسی چقدر یاریگر بوده است شعر پارسی را تا به پرتگاه توهم نرسد،-

و شعر پارسی تا چه اندازه، پدری کرده است موسیقی را تا به جیغ و جاز و جار نزند؟!

این دو آینه، برای اینکه ایران مسلمان- بهتر و خوشتر دیده شود و ببیند، تا کجاها رخ به رخ شده­اند؟

این نکته که شعر و موسیقی و بلکه همۀ هنرها، متحد بوده­اند و یک گوهر همه، و پریشان و متکثر و متکسر شده­اند چون دندانه­های کنگره، آیا سخنی است به گزاف و لا فی علاف؟!

آیا اندیشه و تفکر هنری جاری در این خانه­ها در دهه­های دور و دیر و نزدیک خواسته است و توانسته است که:

                     کنگره ویران کند از منجبیق

                     تا رود فرق از میان این فریق

آیا نه از شأن هنری این کهن بوم و بر توحیدی، به دور بوده و هست که، نوازندۀ آن در سیر هنر از سلوک اخلاق باز ماند و نوازندگی را هنری برتر و بالاتر، از خوانندگی بداند و نیز از شاعری؟

آیا نه دأب هنر پارسیان پارسا، این نبوده و نیست که شاعر آن در سلوک کلمه، از سیر ادب دور افتد و شاعری را هنر نخستین و فرجامین بداند به بهانۀ طرح آمال و آز شخصیت خویش؟

تاریخ دقیق و عمیق گذشتۀ این خانه که به ثبت یونسکو نیز رسیده است، آنگاه، قابل رؤیت وتعبیر است که جمعی دانش­آموز، بخواهند و بتوانند، به تاریخی تازه­تر، در دل همین خانه بیندیشند و بنگرند، از این روی، آنان که روی در شدنهای پی در پی دارند و برآنند تا تاریخ تازه بنا نهند، بهتر و بیشتر از تاریخ کهنه و گذشته که بوده است، خبر دارند چرا که آیینۀ عبرت، به تمامی، در کف آنهاست.

آنچه که پدران نخواسته­اند یا نتوانسته­اند، انجام دهند فرزندان می­خواهند که بتوانند و اگر نیز نتوانند، موج این خواستن، به سلسلۀ امواج آینده، خواهد رسید.

آیندگانی که خواهند خواست و خواهند توانست.

مگر نگفت:

     حسن بی­پایان او چندانکه عاشق می­کشد

     زمرۀ دیگر به عشق از غیب سر بر می­کنند.

اما شاعران و تصنیف و ترانه سرایان این خانه مثال زدنی­اند.

شاعران و تصنیف سرایانی همچون رهی معیری و عماد خراسانی و فریدون مشیری و بیژن ترقی و هوشنگ ابتهاج و ...

اکنون که این خانه، در اختیار شاعران جوان معاصر است، این خانه را آیا چه شاعرانی به تصنیف و ترانه چراغ روشن خواهند کرد؟

     گفت:

              باغبان چو من زینجا بگذرم حرامت باد

             گر به جای من سروی غیر دوست بنشانی

در این خانه آیا شعر، به دریوزگی ساز و آواز خواننده خواهد رفت یا خوانندگانی و نوازندگانی به گدایی به در خانۀ شعر خواهند آمد یا هیچکدام؟

شعر و موسیقی، دیگر بار پیوند شیر و شکری خویش را به رخ خواهند کشید؟

آیا شاعران انقلاب با شهامتی والا و ذاتی در پذیرش ترانه، به عنوان یک نمونۀ تازه می­توانند و می­خواهند بی­هیچ داعیه ودعوی به دعا و درود، راهی در خلوت شعر و موسیقی شورمند و شعورمند پارسی باز کنند و آن راه باز را همچون راههای بازی که در رباعی و دوبیتی و مثنوی بود، به مخاطب که زندگی است بنماید؟

آیا پذیرش ترانه، نه یعنی پذیرش اینکه شعر و موسیقی این شیر و شکر شیرین و سپید با همند و درهمند و شاعران انقلاب نه تنها به این دقیقه واقفند که برآنند به جوشش و کوششی عینی و علمی، پیوند این دو را، به مبارک باد آیند؟

*************************************************************

گفت :

باران که بارید

هر جویباری

چندان که گنجای دارد

پر می کند ذوقِ پیمانه اش را

و با سرود خوشِ آب ها می سراید

تو

نغمۀ خویش را در بیابان رها کن

گوش از کرانتر کران ها

آن نغمه را می رباید.

                        م.ا. اسفندقه

بخش اول

بخش دوم