مرکز موسیقی و سرود صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران

موسی کوتقی و یا به قولی یا کریمی که بر بالای پردۀ اتاق شعر و ترانه، آشیانه بنا نهاده است با زبان بی­زبانی می­سراید که:

هرکس به زبانی صفت حمد تو گوید

بلبل به غزلخوانی و قمری به ترانه

و می­گوید که شعر و ترانه نه اینکه هنوز زنده است، هرگز نمرده و نمی­میرد.

باری و آری که برای بار یافتن به دالانها و دهلیزهای این خانه که روزی روزگارانی از آوای چنگ، لبریز بوده است و سرشار از صدای سه تار و دو تار و تار، و احترام آن همه به جای آوردن به ادب و آیین، باید و شاید دالان و دهلیز پنهانی یافت در همین جا، و یا اگر نیست بنا نهاد.

دالان و دهلیز رو به نور ، بازی، که از تحقیق گذشته، به تبیین حال برسد. گذشتۀ موسیقی این خانۀ کهنسال، در پیش چشم است، اما آیا خبری و اثری از گذشت کلامی و شعری و ترانه­ای و تصنیفی این خانه نیز در جایی هست و خواهد بود؟

آیا کدام شاعران و ترانه­سرایان در ترانۀ آن ایام و در این خانه غوطه­ور بوده­اند؟

نام آنها و امضای آنها گاه در پای ترانه­ای و تصنیفی به چشم می­آید اما آیا همچنان که شعر و موسیقی شیر و شکرند، به سپیدی و سبکبالی و شیرینی عین هم، کلام شاعران و موسیقی­دانان در این خانه چون شیر و شکر با هم، همراه بوده­اند به یکسانی و یکسویی؟!

آیا این خانه توانسته است همچنان که به راز آمیختگی شعر و موسیقی- کلمه و آهنگ- پی برده است، راهی و کوچه­ای برای و به روی شاعر و موسیقی­دان، باز کند؟

آیا بی­هماهنگی حرمت انگیز شاعر و خواننده، شعر و موسیقی، در آمیزش و آموزش پایدارند؟

آیا موسیقی، هنری است در برابر شعر یا نه، هنری است برای شعر؟

آیا شعر، هنری است، حسود که  چشم دیدن موسیقی ندارد یا نه آیینه­ای است تمام قد رویاروی آن؟

آیا تار آمده است بر سر شعر کوبیده شود؟

آیا قصیده آمده است سیم سه تار پاره کند؟

این خانه که از اعجاز آمیزش شیر شعر و شکر ساز و آواز، آگاه بوده است تا کجا توانسته است آیینۀ دوستی شاعر و آهنگساز باشد؟

کدام شاعر بزرگ و ترانه سرای بزرگتر، به این خانه آمده است و رفته است و مانده است؟

بزرگترین تصنیف سرایی که در خالیگاههای این خانه، تصنیف خویش رو کرده است کیست؟

آنگاه، آیا شاعر را بر خواننده فخری بوده است؟

آنگاه، آیا آهنگساز و خواننده را بر شاعر مباهات بوده است؟

کدام خواننده­ها و آهنگسازها، در این خانه، به خاطر شعر و شاعر، راضی شده­اند، یک دو ابریشمک فروتر بگیرند؟

کدام شاعر و ترانه سرا، دل داده است به اینکه از خیر چند واژه و حرف اضافه بگذرد به پاس ناموس ساز و پردۀ آواز؟

از رازهای نگفتۀ همراهی و همدلی موج هنرمندان این خانه که خبر دارد؟

آیا این خانه توانسته است و خواسته است به رخ بکشد که در ایران ایمانی و نورانی و مسلمان هیچ هنری در ستیز با هنری دیگر از هنرهای هر چندگانه نیست؟

آیا توانسته است این خانه، یادآور شود که شاعر همان خواننده و آهنگساز است و آهنگساز و خواننده همان شاعر؟

آیا در این خانۀ پدری و مادری، همۀ هنرمندان، گرد هم آمده، شاعر و آهنگساز و نوازنده و خواننده، برادران و خواهران تنی و دلی و روحی بوده­اند یا نه! با پشمینۀ آلوده نام و لاف کرامات می­برده­اند و می­زده­اند؟

آیا این خانه، خواسته است و توانسته است نشان دهد که با همۀ یکسانی و یکسویی همۀ هنرها و همۀ هنرمندان/

به عالم نه مرد و نه زن مانده است

همه رفته­اند و سخن مانده است

درویش خانهای عرصۀ تصنیف و ترانه و شعر این خانه و علی اصغر بهاریهایش که و کجا بوده­اند آیا؟

ابوالحسن صبای این خانه کیست؟

یوسف فروتن تصنیف این کهن خانه که بوده است؟

آیا آثار وطنی بهار شعر پارسی معاصر در قالب قصیده در جایی از گوشه­های این خانه به ساز و آواز پنهان نیست؟

آیا از هم این استاد، ترانه­ای ناشنیده و خاص، اثری به همراهی ساز و آواز، در پوشه­ای و گوشه­ای نهفته نیست؟

استادان بزرگ موسیقی این خانه، تا کجا با ادبیات نیمایی آشنا بوده­اند؟

آیا اثری نیمایی به این خانه، بار یافته است؟

بود آیا که قولی در ابوعطای اخوان ثالث و قولی در سه گاه او به نگاه و نقد و نظر آهنگسازی و نوازنده­ای و خواننده­ای از آهنگسازان و نوازندگان و خوانندگان این خانه رسیده باشد؟

از میان غزلهای معاصر شعر پارسی، عشقی و وطنی و هر چه همه چه­ای آیا غزلی به تأیید موسیقی­دانان این خانه رسیده است؟

این خانه بیشتر در پیشبرد موسیقی مأموریت داشته است یا شعر؟ یا هر دو؟

آیا این خانه، شعر را به بیگاری کشیده است؟

آیا شاعر در این خانه به پی ماچان « پای ماچان» غرامت سخن می­سپرده است؟

این خانه در حفظ قالب رباعی با مدد از ساز و آواز چقدر مایه گذاشته است؟

آیا نه ترانه، نام اصیل و اصلی قالب رباعی است؟

قالب دوبیتی که بال بال بلند بالای ترانه است در این خانه تا کجا به سرا پردۀ ساز و آواز مهمان شده است؟

آثار ماندگار دهۀ چهل و پنجاه و شصت و هفتاد شعر پارسی

تا کجا و کی در این خانه، با ساز و آواز، هم زانو شده است؟

سهم این خانه از شناخت شعر فاخر و فرازمند پارسی در این دهه­­ها چند پیمانه است؟

آیا این خانه توانسته است، دیوارهای فاصله را از میان شعر نوین پارسی و ساز و آواز بردارد؟

آیا این خانه خواسته است پل ارتباط آسان ساز و آواز و دستگاهها و گوشه­های موسیقی با شعر از قافیۀ یکسان و طول مصراعهای برابر، مایه ور، باشد؟

ادامه دارد ...

بخش اول

بخش سوم